05/11/2026 3:33:23

Ngày 5/11/2026, tại Trung tâm Văn hóa Kinh Bắc (phường Vũ Ninh), Sở Công Thương thành phố Bắc Ninh phối hợp với Viện phát triển DOanh nghiệp - Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức Hội nghị tập huấn “Tận dụng các Hiệp định thương mại tự do, quản trị rủi ro xuất xứ hàng hóa và nâng cao hiệu quả logistics cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu trên địa bàn thành phố Bắc Ninh”. Trong một ngày làm việc, hơn 250 doanh nghiệp đã được cập nhật kiến thức chuyên sâu về FTA, quy tắc xuất xứ và logistics, đồng thời trực tiếp đối thoại với cơ quan quản lý.

Bắc Ninh hiện là một trong những địa phương có quy mô ngoại thương lớn nhất cả nước. Theo số liệu Sở Công Thương công bố đầu tháng 11, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 10 tháng năm 2026 của thành phố ước đạt 204,7 tỷ USD, tăng 38% so với cùng kỳ. Từ đầu năm, Sở đã cấp hơn 20.000 Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) cho doanh nghiệp.

Phát biểu khai mạc, đại diện lãnh đạo Sở Công Thương thành phố Bắc Ninh cho rằng biến động của kinh tế thế giới, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng cùng các đòi hỏi chặt chẽ hơn về xuất xứ và truy xuất nguồn gốc đang ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, việc giúp doanh nghiệp cập nhật chính sách và khai thác ưu đãi từ các FTA một cách bài bản được xác định là giải pháp thiết thực. Mục tiêu là tháo gỡ khó khăn, tối ưu chuỗi cung ứng, giảm chi phí logistics và nâng sức cạnh tranh của hàng hóa trên địa bàn.

Hội nghị được tổ chức theo Kế hoạch số 72/KH-SCT ngày 29/9/2026 của Sở Công Thương, hướng tới cán bộ trực tiếp phụ trách xuất nhập khẩu, C/O, logistics và chuỗi cung ứng. Bên cạnh doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu và doanh nghiệp FDI, chương trình còn mời doanh nghiệp logistics, giao nhận, kho bãi, thương mại điện tử có hoạt động xuất nhập khẩu cùng các hiệp hội doanh nghiệp.

Tham dự hội nghị có đại diện Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), Chi cục Hải quan khu vực V, Sở Công Thương thành phố Bắc Ninh và tỉnh Thái Nguyên, VCCI, đơn vị đồng hành UPS Việt Nam cùng hơn 250 doanh nghiệp.

Xuất xứ: “tấm vé” vào cửa ưu đãi thuế quan

Theo chương trình, đại diện Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) phụ trách ba chuyên đề trải dài suốt ngày làm việc. Chuyên đề đầu tiên bàn về cách tận dụng ưu đãi thuế quan trong các FTA. Chuyên đề thứ hai cập nhật quy tắc xuất xứ hàng hóa và những lưu ý trong quản trị rủi ro xuất xứ. Phiên buổi chiều đi sâu vào rủi ro xuất xứ trong hoạt động xuất nhập khẩu và những vấn đề doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm.

Bà Trịnh Thị Thu Hiền, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, trực tiếp phổ biến các quy tắc xuất xứ hàng hóa. Cùng với đó, chuyên gia Phòng WTO và Hội nhập (VCCI) giới thiệu bức tranh tổng thể về tiến trình hội nhập, mạng lưới FTA của Việt Nam và các giải pháp giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí sản xuất.

Đây là nội dung đặc biệt quan trọng với Bắc Ninh. Cơ cấu xuất khẩu của địa phương tập trung vào điện tử và công nghiệp hỗ trợ, nhóm ngành phụ thuộc nhiều vào linh kiện, nguyên liệu nhập khẩu. Một sản phẩm được lắp ráp tại Việt Nam chưa chắc đã đạt tiêu chí xuất xứ Việt Nam theo từng FTA. Nếu hồ sơ không chứng minh được xuất xứ, lô hàng có thể mất ưu đãi thuế, bị truy thu, thậm chí bị nghi vấn gian lận khi cơ quan nước nhập khẩu tiến hành xác minh.

Do đó, quản trị xuất xứ cần bắt đầu từ khâu lựa chọn nhà cung cấp và lưu giữ dữ liệu nguyên liệu đầu vào, chứ không chỉ dừng ở thời điểm làm hồ sơ xin cấp C/O.

Logistics và thông tin thị trường: hai mắt xích không thể thiếu

Song song với xuất xứ, hội nghị dành thời lượng đáng kể cho khâu vận chuyển, nơi chi phí và rủi ro có thể làm hao mòn lợi thế từ FTA. Đơn vị đồng hành UPS Việt Nam trình bày tổng quan hoạt động logistics, cách quản trị rủi ro trong vận chuyển hàng hóa quốc tế và các giải pháp tối ưu chuỗi cung ứng phục vụ xuất khẩu, gắn với đặc thù của doanh nghiệp Bắc Ninh.

Cũng theo Bà Lê Thị Thu Thủy, phó Viện trưởng Viện Phát triển Doanh nghiệp,  mạng lưới FTA rộng lớn đang mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam, song đi kèm là những yêu cầu ngày càng khắt khe về quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật và năng lực quản trị chuỗi cung ứng. Bà cho rằng việc trang bị kiến thức thực tiễn và tạo kênh đối thoại trực tiếp với cơ quan quản lý sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong quá trình hội nhập. Thời gian tới, Viện Phát triển Doanh nghiệp sẽ tiếp tục đồng hành cùng các địa phương triển khai các hoạt động tập huấn, tư vấn và kết nối, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Ở chuyên đề thứ hai, UPS Việt Nam giúp doanh nghiệp tìm hiểu những thay đổi sắp tới trong quy định “de minimis” của Liên minh châu Âu (EU), tức ngưỡng giá trị tối thiểu để lô hàng được miễn thuế hoặc hưởng thủ tục đơn giản hóa. Với doanh nghiệp đang hoặc sẽ xuất khẩu hàng giá trị nhỏ, đặc biệt qua kênh thương mại điện tử xuyên biên giới, đây là thay đổi cần theo dõi sát để tính toán lại chi phí và phương án giao hàng.

Ngoài ra, doanh nghiệp được hướng dẫn khai thác TradeMap và MacMap. Đây là hai công cụ tra cứu miễn phí của Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC), cung cấp số liệu xuất nhập khẩu theo thị trường và mức thuế, điều kiện tiếp cận của từng thị trường đối với từng mặt hàng.

Ngoài phần hỏi đáp với báo cáo viên cuối buổi sáng, hội nghị khép lại bằng phiên đối thoại giữa doanh nghiệp với đại diện Cục Xuất nhập khẩu, Chi cục Hải quan khu vực V và Sở Công Thương Bắc Ninh. Doanh nghiệp nêu nhiều vướng mắc phát sinh trong thực tế, xoay quanh ba nhóm vấn đề: thủ tục hải quan, cấp C/O và chính sách thuế xuất nhập khẩu.