30/10/2026 8:00:49

Ngày 30/10/2026, tại Hà Nội, Viện Phát triển doanh nghiệp (Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - VCCI) tổ chức Diễn đàn “Doanh nghiệp trước biến động tỷ giá, lãi suất và giá năng lượng: Kịch bản ứng phó cuối năm 2026, triển vọng năm 2027”, với sự phối hợp chuyên môn của Ban Chính sách, chiến lược Trung ương. Diễn đàn là không gian trao đổi, phân tích những biến động kinh tế vĩ mô và tác động đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời đề xuất các giải pháp giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị rủi ro, chủ động nguồn lực và củng cố sức chống chịu trong giai đoạn tới.

Nhận diện những sức ép vĩ mô đối với hoạt động doanh nghiệp

Diễn đàn thu hút gần 150 đại biểu đến từ các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức tài chính – tín dụng, viện nghiên cứu, công ty chứng khoán, hiệp hội doanh nghiệp, trường đại học và cộng đồng doanh nghiệp. Các nội dung trao đổi tập trung vào ba yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, gồm tỷ giá, lãi suất và giá năng lượng.

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), nhấn mạnh bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục có nhiều biến động khó dự báo. Những thay đổi trong chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn, xu hướng dịch chuyển dòng vốn, cạnh tranh thương mại và bất ổn địa chính trị đang tạo ra những tác động đa chiều đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh trong nước.

Đối với doanh nghiệp, các biến động này không chỉ dừng lại ở những chỉ số kinh tế vĩ mô mà còn tác động trực tiếp đến chi phí nhập khẩu, nghĩa vụ thanh toán ngoại tệ, chi phí vốn, vận hành và logistics. Đặc biệt, khi tỷ giá, lãi suất và giá năng lượng cùng biến động, áp lực chi phí có thể gia tăng theo hiệu ứng cộng hưởng, ảnh hưởng đến dòng tiền, lợi nhuận và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu điều hành kinh tế vĩ mô đặt ra là phải duy trì sự cân bằng giữa ổn định thị trường, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng. Các chính sách về tiền tệ, tín dụng và bảo đảm nguồn cung năng lượng cần được triển khai đồng bộ, tạo điều kiện để nguồn lực đến đúng lĩnh vực, đúng đối tượng và đáp ứng nhu cầu thực tế của nền kinh tế.

Triển vọng kinh tế và những thách thức trong năm 2027

Tại Diễn đàn, TS. Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, trình bày báo cáo đề dẫn, tập trung phân tích triển vọng kinh tế trong nước và quốc tế, đồng thời nhận diện những rủi ro có thể ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp trong thời gian tới.

Theo các số liệu được chia sẻ tại Diễn đàn, GDP 9 tháng đầu năm 2026 tăng 9,01%, riêng quý III tăng 9,95%; vốn FDI thực hiện tăng 12,1% so với cùng kỳ. Những kết quả này phản ánh động lực tăng trưởng tích cực của nền kinh tế. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu khả quan vẫn là không ít thách thức liên quan đến chi phí đầu vào, khả năng tiếp cận vốn và sức chống chịu của khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Ở góc độ kinh tế quốc tế, PGS.TS. Bùi Quang Tuấn, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, phân tích những yếu tố có thể chi phối triển vọng tăng trưởng toàn cầu trong giai đoạn 2026–2027. Theo nhận định tại Diễn đàn, tăng trưởng kinh tế thế giới dự báo đạt 3,1% trong năm 2026 và 3,4% trong năm 2027, song triển vọng này vẫn phụ thuộc đáng kể vào diễn biến địa chính trị, nguồn cung năng lượng và điều kiện tài chính quốc tế.

Đáng chú ý, xu hướng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), chính sách thương mại và định hướng điều hành lãi suất của các nền kinh tế lớn cũng là những biến số cần được theo dõi. Nếu chu kỳ đầu tư công nghệ có sự điều chỉnh mạnh, các ngành tham gia chuỗi cung ứng điện tử, thiết bị dữ liệu và hạ tầng công nghệ có thể chịu ảnh hưởng từ sự thay đổi của dòng vốn và nhu cầu thị trường.

Đối với Việt Nam, áp lực còn thể hiện qua diễn biến thương mại và giá cả trong nước. CPI bình quân 9 tháng năm 2026 tăng 4,52%, trong khi kim ngạch nhập khẩu tăng 36,7%, cao hơn mức tăng 24,5% của xuất khẩu. Điều này đặt ra yêu cầu theo dõi chặt chẽ chi phí nhập khẩu nguyên liệu, máy móc, năng lượng và các yếu tố đầu vào, nhất là đối với những doanh nghiệp có mức độ phụ thuộc lớn vào nguồn cung quốc tế.

Từ những phân tích trên, các chuyên gia cho rằng năm 2027 sẽ tiếp tục đặt ra yêu cầu cao hơn về khả năng thích ứng của doanh nghiệp. Việc xây dựng kế hoạch kinh doanh không thể chỉ dựa trên một kịch bản tăng trưởng duy nhất mà cần tính đến những tình huống biến động khác nhau của thị trường tài chính, tiền tệ và năng lượng.

Đa dạng hóa nguồn vốn, nâng cao năng lực quản trị rủi ro

Một trong những nội dung trọng tâm được thảo luận tại Diễn đàn là bài toán tiếp cận vốn và quản trị tài chính trong bối cảnh chi phí vốn còn nhiều áp lực.

Đại diện Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, ông Đào Văn Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo, Thống kê, đã chia sẻ về công tác điều hành chính sách tiền tệ, tỷ giá và tín dụng nhằm góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Theo thông tin được cập nhật tại Diễn đàn, đến ngày 26/10/2026, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt khoảng 20,8 triệu tỷ đồng, tăng gần 12% so với cuối năm 2025.

Tuy nhiên, việc mở rộng khả năng tiếp cận vốn không chỉ phụ thuộc vào nguồn cung tín dụng mà còn liên quan đến năng lực tài chính, mức độ minh bạch và khả năng đáp ứng điều kiện vay vốn của doanh nghiệp. Do đó, bên cạnh các giải pháp từ phía cơ quan quản lý và tổ chức tín dụng, bản thân doanh nghiệp cần chủ động rà soát cơ cấu tài chính, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và chuẩn hóa hệ thống thông tin tài chính.

Từ góc độ thị trường vốn, các ý kiến tại Diễn đàn cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải đa dạng hóa các kênh huy động nguồn lực, giảm phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng, đặc biệt đối với nhu cầu vốn trung và dài hạn. Việc phát triển các kênh huy động qua thị trường chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp và những công cụ tài chính phù hợp sẽ góp phần tạo thêm dư địa cho hoạt động đầu tư, mở rộng sản xuất.

Đối với khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ, những hạn chế về chi phí kiểm toán, tư vấn, xếp hạng tín nhiệm và chất lượng báo cáo tài chính vẫn là những rào cản đáng kể. Vì vậy, nâng cao tính minh bạch trong quản trị và chuẩn hóa dữ liệu tài chính được xem là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp cải thiện khả năng tiếp cận các nguồn vốn.

Từ ứng phó ngắn hạn đến củng cố năng lực phát triển dài hạn

Bên cạnh các giải pháp về chính sách và tài chính, Diễn đàn đặc biệt nhấn mạnh vai trò chủ động của doanh nghiệp trong việc xây dựng năng lực ứng phó từ bên trong.

Theo khuyến nghị của các chuyên gia, doanh nghiệp cần tập trung vào một số định hướng trọng tâm:

• Xây dựng nhiều kịch bản kinh doanh: Chủ động đánh giá các tình huống biến động về tỷ giá, lãi suất, giá nhiên liệu và chi phí đầu vào; chuẩn bị phương án tương ứng thay vì phụ thuộc vào một dự báo duy nhất.
• Đặt quản trị dòng tiền làm trọng tâm: Rà soát kỳ hạn vốn, lịch thanh toán, cơ cấu nợ, hàng tồn kho và các điều khoản hợp đồng nhằm duy trì khả năng thanh khoản và hạn chế rủi ro tài chính.
• Đa dạng hóa nguồn huy động vốn: Chủ động tìm kiếm các kênh tài chính phù hợp với quy mô, mục đích sử dụng vốn và chu kỳ sản xuất, kinh doanh; từng bước nâng cao mức độ sẵn sàng tiếp cận thị trường vốn.
• Tái cấu trúc hoạt động và nâng cao hiệu quả vận hành: Kiểm soát chi phí, tối ưu quy trình sản xuất, giảm đòn bẩy tài chính và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.
• Nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn: Chú trọng đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn xanh và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đặc biệt, quản trị rủi ro cần được xác định là một phần thường xuyên trong quá trình điều hành và ra quyết định, thay vì chỉ được triển khai khi khó khăn đã phát sinh. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng thích ứng trước những thay đổi của môi trường kinh doanh.

Tăng cường kết nối chính sách, đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp

Diễn đàn không chỉ tập trung nhận diện những thách thức trước mắt mà còn mở ra các trao đổi về giải pháp dài hạn nhằm củng cố nền tảng phát triển của cộng đồng doanh nghiệp.

Tại sự kiện, VCCI khẳng định vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp với các cơ quan hoạch định và thực thi chính sách; đồng thời chú trọng tổng hợp những kiến nghị xuất phát từ thực tiễn, hướng đến tháo gỡ khó khăn về chi phí vốn, khả năng tiếp cận tín dụng và phát triển thị trường vốn.

Sau Diễn đàn, VCCI sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan tổng hợp những kiến nghị có cơ sở thực tiễn để chuyển tới các cơ quan có thẩm quyền. Song song với đó là các hoạt động cung cấp thông tin, kết nối đối thoại và hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, tiếp cận đa dạng các nguồn tài chính.

Với vai trò là đơn vị tổ chức, Viện Phát triển doanh nghiệp tiếp tục hướng tới việc tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, chuyên gia, tổ chức tài chính và cộng đồng doanh nghiệp; thúc đẩy trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm và phổ biến các giải pháp quản trị phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Những nội dung được trao đổi tại Diễn đàn cho thấy, trước một môi trường kinh doanh nhiều biến động, năng lực dự báo, khả năng quản trị tài chính và sự chủ động trong hoạch định chiến lược sẽ ngày càng trở thành những yếu tố quyết định sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Việc chuyển từ tư duy ứng phó tình huống sang quản trị rủi ro chủ động, từ phụ thuộc vào một nguồn lực sang đa dạng hóa nền tảng tài chính sẽ là bước chuẩn bị quan trọng để doanh nghiệp không chỉ vượt qua những thách thức trong giai đoạn cuối năm 2026 mà còn tạo nền tảng cho tăng trưởng ổn định, bền vững trong năm 2027 và những năm tiếp theo.